Trends tot 2020

Door Dick W.A. Maes Broekema*


Subsidie wordt ecologie

Overheden, ook in Nederland zullen de subsidies op milieuvriendelijke auto’s, zonnepanelen en andere besparende maatregelen afschaffen. U hoeft niet bang te zijn dat dit een negatieve invloed heeft op de bestedingen. Mede onder invloed van klimaatakkoorden raken consumenten ervan overtuigd dat ze zélf iets aan het milieuprobleem moeten doen. De komende jaren zijn ze bereid om daar hun geld aan uit te geven.
 

Dure lege winkels worden goedkope pop-ups

De huren van traditionele winkels zijn bijna niet meer op te brengen voor de detailhandel in non-food. Er zijn dus heel wat bedrijven die het loodje leggen of de bijl er bij neergooien. Jongelui zien hierin kansen om snelle pop-up stores te beginnen, waarbij vooral ondernemers uit andere werelddelen kansen zien. Verhuurders kiezen letterlijk eieren voor hun geld en hebben liever kort rendement op de vierkante meterprijs dan helemaal niets.


 

Winkelen wordt beleven

Voor megalomane winkelcentra is er alleen nog plaats als er in de winkels en het centrum zelf nog iets valt te beleven. Dat ‘beleven’ kan zich manifesteren in een bijzonder assortiment per winkel, maar ook in een variëteit van winkels. In de toekomst zullen er steeds meer ‘flagshipstores’ zijn, waar u zelfs niets kunt kopen, maar alleen het merk kunt beleven. Veel Europese hoofdsteden hebben dit soort zaken allang en Nederland zal spoedig volgen. Kijken we naar de supermarkt, dan wordt ook hier beleven hét thema. Hygiënisch aandoende supermarkten worden getransformeerd tot ruimten met kleine marktjes waar heel bijzondere en exclusieve zaken zijn te vinden. Steeds vaker presenteren supermarktketens lokale producten, waar de consument gek op is. Dit geldt niet voor de prijsvechters: die verkrijgen alleen marktaandeel door de scherpste prijzen te presenteren.


Van supermarkt naar buurtwinkel

Een onderzoek van diverse samenwerkende universiteiten in Nederland, België en Duitsland wijst uit dat het buurtwinkeltje weer levensvatbaar wordt. Europese consumenten doen de ‘grote boodschappen’ in een supermarkt die zich maximaal op 10 minuten rijden van hun huis bevindt. Dat is meestal de supermarkt waar ze al jaren klant zijn. De overige boodschappen doet men in de buurt, waarbij de klant ook trouw is aan de buurtwinkel. De veronderstelling van veel retailers dat de moderne consument ontrouw is, blijkt niet te kloppen.


Aandelen naar crowdfunding

Crowdfunding wordt de komende jaren populairder. Nederlanders zien crowdfunding vooral als middel om samen initiatieven mogelijk te maken en ze vinden dat leuker dan investeren in aandelen. Dat is de belangrijkste conclusie van het Nationaal Crowdfunding Onderzoek 2013. Donateurs en investeerders blijven graag op de hoogte en willen betrokken worden bij een project of onderneming. Bij de vraag naar de belangrijkste associaties bij het begrip ‘crowdfunding’ kiest 45% voor ‘Samen mogelijk maken’. Ook investeren in zichtbare zaken waarbij de funder direct betrokken is  blijkt een succes. Duizenden Nederlanders nemen deel in windenergie bij bijvoorbeeld boeren die ze via digitale media kunnen volgen.


 

Van bank naar ‘bitcoins’

Het bancaire landschap zal grote veranderingen ondergaan en banken moeten op zoek naar hun echte meerwaarde. De meeste banken hebben geen onderscheidende positionering en hun imago is ronduit slecht. Wat de bestaande banken paradoxaal genoeg wel goed uitkomt is dat de veelheid aan nieuwe reguleringen en toezichteisen een vorm van bescherming biedt tegen nieuwe toetreders zoals Google Pay en andere digitale mogelijkheden om geld van de één naar de ander te transporteren. Banken komen hiermee steeds meer in een afhankelijke relatie, en de loyaliteit van hun klanten komt verder onder druk te staan. De opmars van de bitcoin gaat voort.


Van fysiek boodschappen doen naar food online

Lange tijd heeft de Europese consument een broertje dood gehad aan online boodschappen doen in de supermarkt. Maar sinds Michiel Muller (Routemobiel, Tango tankstation) PicNic startte - een onlinewinkel zónder fysieke winkel - hebben de Grote Merken er een schepje bovenop gedaan. Albert Heijn komt met een ‘Kerstbox’ met producten voor de kerstmaaltijd, compleet met recepten er bij. Met name mensen die wel heel veel tijd tekort komen, zullen hier gebruik van maken. Dit wil overigens niet zeggen dat dit de supermarkten in het algemeen in gevaar brengt; shoppen blijft toch favoriet omdat men in de winkel graag nieuwe ideeën opdoet.


Van massamarkt naar persoonlijke hulp

Binnen enkele jaren zal de supermarkt minimaal personeel hebben. Er bestaan al mechanisch/ gecomputeriseerde systemen waarmee de stellingen automatisch worden gevuld en ‘gespiegeld’. Het overgebleven personeel wordt ingezet als persoonlijke hulp voor de shopper. Heel belangrijk om met name de oudere consument van dienst te zijn, die zich met zijn rollator of scootmobiel zich door de winkel beweegt. Albert Heijn heeft zelfs al een supermarkt waar helemaal geen personeel is te vinden. Houd er rekening mee dat het die kant op kan gaan. Nog iets: de snelle opkomst van het beacon. Dat zijn kleine zendertjes die u informatie geven via uw smartphone als u aan het winkelen bent. Het kan gaan om de beste route in de winkel om uw boodschappen te doen, maar ook om aanbiedingen, recepten en hints. Of om een medewerker te roepen als u vragen heeft. Die kan precies zien waar u zich in de supermarkt bevindt.


Van gewoon naar niches

Fysieke en digitale winkels moeten zich onderscheiden met niches. Dat geldt ook voor sommige ambachten. Voor de bijzondere herenkapper Schorem waar vrouwen niet welkom zijn, staan de mannen in de rij. De Belgische ‘wasbar’, waar je niet alleen de was kan doen, maar ook kunt  eten en drinken maakt ook opgang in Nederland. Winkels als Nivea en Rituals bieden massages en cursussen op schoonheidsgebied aan. Wie geen niche heeft kan alleen maar prijsvechter zijn.Voorts is snel leveren een voorwaarde om te blijven bestaan. Als consumenten hebben besloten om non-foodartikelen aan te kopen, dan willen ze die ook gelijk hebben. Slechts voor heel exclusieve (merk)spullen wil men wel een paar weken wachten. Wie het snelst levert heeft de markt. Voorbeeld: de levertijd van Wehkamp was binnen één dag. Dat is nu dezelfde dag! Daarmee zullen ze marktleider blijven.


 

Van fysiek naar online (en andersom)

Digitale merken die zich willen positioneren zoeken toch de winkel weer op om heel tastbaar spullen te laten zien. Het shoppen gaat verder dan dat: binnenkort kunt u shoppen via een digitale winkelruit met een touchscreen. Een digitale passpiegel in de modezaak toont de kleding aan je lichaam in de juiste maat. Eén keer je maten opnemen en via zogenaamde ‘augmented realility’ kun je een keur van kleding digitaal passen. Snel boodschappen doen? Scan op het treinstation producten in de digitale supermarkt, die je op het volgende station kunt ophalen of die worden thuisbezorgd.
 

Van individueel naar delen

Mensen gaan steeds meer met elkaar delen. Een lijstje, waarbij ik put uit mijn ervaringen in mijn twee woonplaatsen, Leuven in België en Harderwijk in Nederland:

  • Peerby: je kunt bij wijk- of plaatsgenoten duur gereedschap lenen wat je zelf niet hebt. Ik heb gereedschap waar een bouwvakker jaloers op is. Ooit even ingeschreven hiervoor en binnen vijf minuten stond de eerste voor de deur om mijn boormachine te lenen. Mee opgehouden omdat het té gek werd.
  • BlaBla-car: via internet kunnen reizigers zich inschrijven op een rit die een autobezitter gaat maken. Gemiddeld 1x per week ga ik van Harderwijk naar Leuven. Daar is niet zoveel belangstelling voor, maar op een dag zal die wel komen.
  • Thuis afgehaald: via een app kun je een maaltijd gekookt door een buurt- of plaatsgenoot voor een luttel prijsje afhalen. Daar doen heel veel hobbykoks aan mee. Alleen al in Harderwijk doen daar toch een dikke 10 cuisiniers aan mee.
  • Airbnb: pas voor ingeschreven en binnen één week al drie aanvragen voor mijn zeer kleine appartement in de gezellige binnenstad van Harderwijk. Helaas op dagen dat ik er zelf ook moest zijn. De aanvragen kwamen uit Scandinavië, België en Italië.




Van digitaal naar drukwerk

De laatste weken heb ik het gevoel dat drukwerk weer een beetje terug komt. Dat merk ik aan onze huisbaas, Drukkerij Wedding, waar de persen al maandenlang volop draaien. Maar uiteraard ook aan opdrachten die wij binnen krijgen. Er vindt een soort inhaalslag plaats onder ondernemers die voor enige extra kwaliteit weer wat geld willen uitgeven.
 

*Dick is Creative Director / Journalist bij Broad